Wskazania

Wskazania do protonoterpii opracowane we współpracy z zagranicznymi ośrodkami w ramach grupy IPACS (Italy, Poland, Austria, Czech Republic, Sweden)
Dotyczy terapii nierefundowanych przez NFZ u dorosłych pacjentów

 

  1. Guzy wewnątrzczaszkowe
  • glejaki WHO I-IV i inne typy histopatologiczne guzów mózgu, zwłaszcza guzy ograniczone do jednej półkuli z obwodową lokalizacją stwarzającą większą szansę na ochronę przeciwstronnego lub obu hipokampów
  • oponiaki (szczególnie rozległe zmiany okolicy podstawy czaszki lub sierpu, sąsiadujące z drogami wzrokowymi)
  • guzy wymagające napromienienia całej osi mózgowo-rdzeniowej
  • nieoperacyjne lub nawrotowe guzy, takie jak: czaszkogardlak, nerwiak nerwu VIII lub guzy przysadki
  • powtórna radioterapia

 

  1. Nowotwory okolicy okołordzeniowej
  • guzy wewnątrzkanałowe (oponiaki, nerwiaki)

 

  1. Nowotwory regionu głowy i szyi
  • rak nosogardła (szerzenie wewnątrzczaszkowe, naciek oczodołu, naciek struktur podstawy czaszki, boost)
  • rak jamy ustnej i gardła środkowego (zmiany zlateralizowane)
  • nowotwory zatok przynosowych wymagające zastosowania radioterapii niezależnie od utkania histopatologicznego (zwłaszcza z naciekaniem oczodołu i struktur podstawy czaszki, szerzeniem wewnątrzczaszkowym, naciekaniem okołonerwowym)
  • rak gruczołów ślinowych (rak gruczołowo-torbielowaty, zmiany zlateralizowane)
  • nowotwory skóry w regionie głowy i szyi (rozległe naciekanie, szerzenie okołonerwowe)
  • powtórna radioterapia

 

  1. Rak płuca
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na narządy krytyczne (OARs) w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami np. duże obustronne masy w śródpiersiu
  • guzy śródpiersia przylegające do serca, rdzenia kręgowego, przełyku
  • powtórna radioterapia
  • stereotaktyczna radioterapia guzów centralnych
  • mesothelioma opłucnej przy raku płuca

 

  1. Nowotwory piersi
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • u chorych na raka piersi lewej, konieczność ograniczenia dawki w sercu do 0,5-1 GyRBE
  • niekorzystna anatomia topograficzna serca, np. przyleganie na dużym obszarze przednią powierzchnią do ściany klatki piersiowej
  • brak lub niewystarczający zysk dozymetryczny, pomimo planowania z wstrzymaniem oddechu
  • guzy przyśrodkowych kwadrantów piersi
  • konieczność napromieniania węzłów piersiowych wewnętrznych
  • „beczkowaty” kształt klatki piersiowej (ograniczenie objętości napromienionej tkanki płucnej oraz przeciwstronnej piersi)
  • młody wiek

 

  1. Rak przełyku
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • eskalacja dawki w nieoperacyjnych guzach górnej części przełyku
  • młody wiek
  • powtórna radioterapia

 

  1. Guzy pierwotne wątroby
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • rak wątrobowokomórkowy, rak dróg żółciowych — często duże rozmiary guza uniemożliwiające przeprowadzenie radioterapii wiązką fotonową
  • krytyczne znaczenie ma utrzymanie jak najniższej średniej dawki w obszarze zdrowej tkanki wątroby, celem prewencji RILD (śmiertelność 70%)

 

  1. Rak trzustki
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • guzy nieresekcyjne
  • guzy granicznie resekcyjne (poprzez eskalację dawki możliwość zwiększenia resekcyjności zmiany bez zwiększenia ryzyka powikłań popromiennych)
  • powtórna radioterapia

 

  1. Nowotwory dolnego odcinka przewodu pokarmowego
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • nieresekcyjny rak odbytnicy – możliwość eskalacji dawki
  • powtórna radioterapia – miejscowy nawrót lub wtórny nowotwór w obszarze już napromienianym lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie
  • radykalna radiochemioterapia w raku odbytu (zmniejszenie ryzyka biegunki, toksyczności hematologicznej)

 

  1. Nowotwory ginekologiczne
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • rozległe pola napromieniania (węzły pachwinowe, węzły okołoaortalne)
  • jednoczasowe kojarzenie z chemioterapią (poprawa tolerancji leczenia systemowego przez ograniczenie objętości napromienianego szpiku kostnego)
  • eskalacja dawki (zaawansowane zmiany)
  • powtórna radioterapia

 

  1. Rak prostaty
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • grupa wysokiego ryzyka (konieczność objęcia węzłów chłonnych — ograniczenie objętości napromienianych jelit)
  • zajęte regionalne węzły chłonne
  • możliwość eskalacji dawki w prostacie lub zajętych węzłach chłonnych
  • powtórna radioterapia

 

  1. Chłoniaki śródpiersia
  • chorzy kwalifikowani do leczenia radykalnego, ale niespełniający kryteriów dawek tolerancji na OARs w planowaniu innymi wysokospecjalistycznymi technikami
  • ograniczenie dawki w sercu zmniejszające ryzyko późnej kardiotoksyczności, zwłaszcza u chorych w młodym wieku.